Son zamanlarda içi tamamen boşaltılmış iki kavram var:

1. Girişimci

2. İnovasyon yaratmak

LinkedIn’e giriyorsun, herkes girişimci. Daha ortada müşteri yok, gelir yok, satış yok ama “startup kurucusu”. Pitch deck var, slogan var, İngilizce kavramlar var ama para yok.

Bu yazıda kimseyi pohpohlamayacağım. Gerçekten iş yapanla, rol yapanı ayırmak lazım.

“Girişimci” Kavramı Neden Bu Hale Geldi?

Çünkü girişimcilik artık bir meslek değil, bir kimlik gibi satılıyor.

• CV’ye yazılıyor

• LinkedIn bio’ya ekleniyor

• Kartvizite basılıyor

Ama girişimciliğin özü şu: Bir problemi çözersin ve biri bunun için sana para öder.

Bugün piyasada gördüğüm tablo şu:

• “Üzerinde çalışıyoruz”

• “MVP aşamasındayız”

• “Henüz monetizasyonu düşünmüyoruz”

• “Önce kullanıcı kazanacağız”

• "Pazara Çıkacağız"

Bunların Türkçesi: Henüz kimse bize para vermiyor.

Bu kötü bir şey mi? Hayır. Ama bunu “başarı” gibi anlatmak saçmalık. Kendinizi eğer girişimci ya da inovasyon yaratıyorum gibi kavramlarla meşgul ediyorsanız "para yapıyor" olmanız lazım. Bu iki kavramın ortak noktası da ürünlerinizin kullanılması, devamlı para alabilmenizdir.

İnovasyon Yaratmak = Anlamsızlaştırılmış Bir Masal

İnovasyon kelimesi de aynı kaderi paylaştı.

• Yeni bir buton rengi → inovasyon

• Mevcut bir şeyi AI ile yeniden adlandırmak → inovasyon

• ABD’de tutmuş bir modeli Türkiye’ye getirmek → “yerli inovasyon”

Gerçek inovasyon şudur:

• İnsanların cebinden daha önce çıkmayan bir parayı çıkartabilmek

• Ya da daha az acıyla, daha hızlı, daha ucuz bir şekilde aynı parayı senden ödemelerini sağlamak

Geri kalan her şey sunum süsü.

Peki Neden Tüccar Olunmalı?

Çünkü tüccar:

• Satışı bilir

• Parayı bilir

• Nakit akışını bilir

• Müşteriyi bilir

Tüccar şu soruları sorar:

• Bunu kim alacak?

• Neden benden alacak?

• Kaç paraya alacak?

• Bir daha alacak mı?

Girişimci romantizmi ise şu sorularla oyalanır:

• Bu çok “vizyoner” mi?

• Yatırımcı bunu sever mi?

• Sunumda iyi durur mu?

• Hikâyesi var mı?

Hikâye karnını doyurmuyor dostlar, satış doyuruyor.

Büyük Şirketlerin Kurucularına Bakın

Amazon → Tüccarlık
Apple → Tüccarlık
Microsoft → Tüccarlık
Trendyol → Tüccarlık

Kimse “önce inovasyon yaratalım” diye başlamadı. İnovasyon yaratmaya odaklandık diyenlerin hepsi cebinde milyonlarca dolar ile bu söylemi yarattı. Cebinizde milyon dolar yoksa bu kavramı kullanmayın, abzürt geliyor. Çok kırıcı olabilir bu cümle ama gerçekle yüzleşmek lazım.

"Küçük garajda işe başladılar." "Borç para ile bu işe soyundular." bu cümlelerin hepsi bizim işimiz olan "hikaye yaratmanın" eseridir. Pazarlama ekiplerinin oyunlarına gelmeyin. (Ben de dahil.)

Bugünün “Startup” Sorunu

Bugün birçok girişim:

• Satıştan utanıyor

• Para konuşmaktan çekiniyor

• “Henüz erken” diyerek kaçıyor

Ama gerçeğimiz şu: Para konuşamayan iş, iş değildir.

Hobi olabilir.
Deneme olabilir.
Ama iş değildir.

Girişimci Olmak Kötü mü? Hayır.

Ama şunu netleştirelim:

• Girişimcilik = süreç

• Tüccarlık = sonuç

Sonuç yoksa süreç kimseyi ilgilendirmez.

Net Tavsiye

Eğer bir şey kuruyorsan:

• İlk ayda satış yapmaya çalış

• İlk müşterini elle bul

• WhatsApp’tan yaz

• DM at

• Telefona sarıl

Sunumu sonra yaparsın. Landing page’i sonra güzelleştirirsin. Pitch deck’i yatırımcı isterse hazırlarsın.

Ama önce sat. Satamıyorsan neden satamadığını öğren. Yatırımcıların gözünde "kapıdan kovduk bacadan girdi." denilen kişi ol.

Son Söz

Bu yazı “girişimcilik” düşmanlığı değil. Bu yazı rol yapma düşmanlığı. Girişimci gibi konuşup, tüccar gibi davranmayanlar piyasada kalamıyor.

O yüzden tekrar söylüyorum:

Girişimci olmayın. Tüccar olun.

- Tuğra Avcı